Botilako uraren karbono-aztarna

Botilako ur-baso bat edaten duzunean, ura bakarrik ikusten duzu. Baina atzean kate luze bat dago: petrolio-erauzketa, plastikoaren fabrikazioa, uraren bilketa, botilaratzea, kamioiak, biltegiak, denda hoztuak eta, azkenik, hondakinaren kudeaketa. Katebegi bakoitzak isurketak gehitzen ditu. Botilako uraren karbono-aztarna nondik datorren eta ia zerora nola murriztu azaltzen dizugu.

Ur-botila baten bizitza

1. Ontziaren fabrikazioa

Botilak PETez fabrikatzen dira, petroliotik datorren plastiko batez. Plastikoa ekoizteak, forma emateak eta tapoia, etiketa eta enbalajea fabrikatzeak energia eta lehengaiak kontsumitzen ditu.

2. Bilketa eta botilaratzea

Ura iturburuan hartzen da eta garbiketarako eta prozesurako elektrizitatea eta ura kontsumitzen dituzten industria-plantetan ontziratzen da.

3. Garraioa

Ura astuna da: litro bat, kilo bat. Kamioiek iturburutik logistika-zentroetara eta handik dendetara eramaten dute, askotan ehunka kilometro eginez. Eta ondoren guk eramaten dugu etxera, askotan autoz.

4. Biltegiratzea eta salmenta

Biltegiek, dendek eta hozkailu hoztuek ere energia kontsumitzen dute.

5. Bizitzaren amaiera

Botila hutsa edukiontzi horira doa (edo ez), bildu, garraiatu, sailkatu eta, kasurik onenean, birziklatu egiten da, energia-kontsumo berri batekin. Birziklatzen ez dena zabortegian, erraustuta edo ingurune naturalean amaitzen da.

Ikerketek zer dioten

• 2021. urtean argitaratutako Bartzelona hiriari buruzko ISGlobalen ikerketa batek ondorioztatu zuen botilako urak txorrotako urak baino 1.400 aldiz eragin handiagoa duela ekosistemetan gutxi gorabehera, eta baliabideak erauzteko kostua 3.500 aldiz handiagoa.
• Pacific Instituteko ikertzaileek kalkulatu zuten botilako ura ekoizteko eta banatzeko behar den energia txorrotako urarena baino 2.000 aldiz handiagoa arte izan daitekeela.

Zifra zehatzak herrialdearen, distantziaren eta ontzi motaren araberakoak dira, baina ondorioa bera da ikerketa guztietan: txorrotako urak askoz aztarna txikiagoa du.

Txorrotako ura, garraiorik eraginkorrena

Txorrotako ura hodietatik iristen da, ontzirik eta kamioirik gabe. Haren edangarritzeak eta ponpaketak energia kontsumitzen dute, bai, baina oso gutxi litroko aurreko guztiarekin alderatuta. Eta Espainiako sareko ura edangarria da eta kontrolatuta dago. Segurua da Espainian txorrotako ura edatea? artikuluan azaltzen dugu.

Eta alderantzizko osmosi batek ez du aztarnarik?

Denak du aztarna. Araztaile bat fabrikatu egiten da, elektrizitate pixka bat kontsumitzen du (depositurik gabeko ekipoek ura ateratzen den bitartean bakarrik pizten dute ponpa), aldian-aldian iragazkiak behar ditu eta baztertutako ura sortzen du. Baina urteko milaka botilarekin alderatuta, balantzea oso aldekoa da. Ikusi zenbat ur alferrik galtzen du alderantzizko osmosi batek.

Familia batek alda dezakeena

Botilako urarekin edaten eta sukaldatzen duen lau laguneko familia batek ia 3.000 litro urtean erabil ditzake: 1,5 litroko 2.000 botila inguru edo 365 garrafa. Txorrotako ur araztura pasatzeak kolpe batean kentzen ditu:

• Ontzi horien guztien fabrikazioa.
• Urtean ia 3 tona uraren garraioa.
• Ur bila supermerkatura egindako autoko bidaiak.
• Hondakin horien guztien kudeaketa.

Hydriva bezalako ekipo batekin, ura araztuta ateratzen da berehala eta depositurik gabe, zure sukaldeko txorrota propio batetik.

Etxean zure aztarna murrizteko beste modu batzuk

• Garbitu hotzean: ura berotzea da garbigailuan energia gehien kontsumitzen duena. Smartorekin hotzean eta detergenterik gabe garbitzen duzu.
• Borrokatu karea: karea duten tresnek energia gehiago gastatzen dute. Ikusi karea eta zure argi-faktura.
• Murriztu plastikoa: plastiko gutxiagoko etxea: 10 aldaketa erraz.

Laburbilduz

• Botilako uraren aztarna ontzitik, garraiotik, biltegiratzetik eta hondakinetik dator.
• Ikerketek bat egiten dute txorrotako urarena baino ehunka edo milaka aldiz handiagoa dela.
• Txorrotako ur araztua edatea familia batek egin dezakeen eragin handieneko aldaketetako bat da.

Etxeko doako erakustaldian erakusten dizugu nola utzi botilako ura zaporeari eta kalitateari uko egin gabe.